De nieuwe weg, een debuutroman van Christine Bax
De debuutroman van Christine Bax komt met een prachtige cover. Moderne (retro-ogende) vormgeving in combinatie met een intrigerend aquarelbeeld van een weg tussen de bomen. De synopsis wakkert mijn interesse aan: Twin Peaks in Friesland, magisch realistisch en de wens om te ontsnappen aan tijd en realiteit Ik ben eindelijk klaar om kennis te maken met wat er op en tussen de regels voor me klaar ligt.
De nieuwe weg samenvatting
In een klein plattenlandsdorpje is er helemaal niets, behalve modder. De jonge Ype zit zich stierlijk te vervelen. Totdat hij op het idee komt om een weg te bouwen naar de stad. Maar met de weg komt de wereld naar binnen, en versnelt de tijd. De dorpelingen vertrekken en er komen vreemdelingen voor in de plaats die hier niets te zoeken hebben. Het zijn dagjesmensen en import, krakelingen en buitenlanders die nooit niks verstaan. Ypes weg wordt bevolkt door ongure types, die het als raceparcours gaan gebruiken. En zijn dochter snapt niet dat ze naar haar vader moet luisteren en advocaat/dokter/professor moet worden. Terwijl Ype in de ban raakt van zijn gloednieuwe kleurentelevisie, doet zijn dochter zwaar, vuil werk, ze rookt, drinkt en hangt rond op het parcours. In de velden klinken explosies van carbid en opgevoerde automotoren.
De nieuwe weg is een verhaal over een periode die tegelijkertijd lang vervlogen en heel dichtbij is. Het vertelt over de onoverbrugbare kloof tussen generaties en de diepmenselijke wens te ontsnappen aan tijd en realiteit – of dat nu over een weg is, met een onmogelijk snelle auto, via het beeldscherm of door een slok zelfgestookte alcohol.
Debuutroman over stilstaan en doorrazen
Wat een bijzondere leeservaring was dit. Ik vind het ook lastig om een recensie te schrijven, want ik vond het niet per se een fijne leeservaring, maar ik ben ook niet negatief. Een ding dat zeker is, is dat Christine Bax een geheel eigen geluid, klank en smaak heeft als auteur. En dat is fijn. De nieuwe weg is echt haar verhaal, opgebouwd uit diverse elementen en bronnen, zo leest het nawoord. Tijdens het lezen was ik aanwezig in Friesland, voelde ik een diversiteit aan emoties, stond ik stil terwijl om mij heen de wereld me aan het inhalen was.
Ongemak en verachting zijn emoties die Bax me liet voelen in ‘De nieuwe weg’. Ze weet vrij rauw en direct de goorheid der mensen in het gezicht van haar lezers te duwen. En dan op een realistische manier; ze voegt niet nodeloos viezigheid toe voor de shock. Juist het pure menselijke dat haar karakters bezitten, het simpele van het dorpse leven dat ze leiden, brengt bepaalde situaties met zich mee die me laten gruwelen, terwijl ik lekker warm in mijn comfortabele bed lig. Denk aan een melkvliesje op brood, eeuwig zompige voeten in strakke leren schoenen, groen uitgeslagen leverworst en ladderzatte mensen in een tijd waarin douchen een uitzondering was.
De nieuwe weg recensie
Christine Bax heeft een geheel eigen manier van schrijven en een verhaal vertellen. Voor mij was dit geen vloeiende leeservaring; het voelde meer als hakken door bevroren zand. Op dat punt voelde ik me helemaal in lijn met de werkers die een weg aan het bouwen waren vanuit het dorp. Tijdens het hakken kom je bepaalde elementen tegen in hetgeen Bax aan het opbouwen is. Maar wat je verder langs de weg tegenkomt en wat het einddoel is, geen idee.
Bax introduceert haar lezers met nieuwe woorden en tradities (althans voor mij, ik sta mijlenver van het Friese dorpsleven af) en die dingen komen met speelse herhaling terug in het verhaal. Dat zorgt voor herkenning en maakt de beleving weer wat warmer van ‘De nieuwe weg’. Want verder is voor mij de sfeer vooral heel mistroostig en verachtelijk.
Het vervreemdende en magisch realisme zit minimaal verstopt en geeft het verhaal wel een extra intrigerende laag mee. Qua leesbeleving voelde ik me als de wegwerkers, maar qua leesgevoel zat ik helemaal op 1 lijn met het jongste zusje Klaske haar leren schoenen. ‘De nieuwe weg’ wrong en knelde; de schoenen vervolgens uittrekken bood niet direct soelaas. Maar toch trek je het weer aan en ga je door en vind je een manier, zodat het toch soort van werkt. Want je hebt nog een lange weg te gaan en anders kom je nergens.
Tegenstrijdigheden met een dunne grens
Ik ben nog steeds in verwarring over ‘De nieuwe weg’. Maar deze debuutroman boeit en intrigeert en laat me niet onberoerd. Ondanks dat mistroostig voor mij het overheersende gevoel was. Niet direct een gevoel met positieve associaties.
Het stilstaan en toch doordraaien van de tijd is heel goed in woord en gevoel uitgedrukt. En zo zijn er meer tegenstrijdigheden (met een dunne grens) die met elkaar in gevecht zijn in dit boek: liefde en eenzaamheid, gekte en nuchterheid, stilstaan en versnellen, vervlogen en aanstaand. Zou ik een volgend boek van Bax oppakken? Ik denk het wel, juist omdat ze een vrij unieke stem heeft. En niet elk boek hoeft direct goed te passen. Leren schoenen lopen pas lekker als ze zijn ingelopen.
Leestips:
Specificaties De nieuwe weg
Auteur: Christine Bax | Uitgever: Cossee | Augustus 2025 | 320 pagina’s | 9789464522105 | Meer informatie bij je lokale boekhandel, bezoek de website van de uitgeverij, klik hier voor Bol, kijk bij Bruna.nl of kijk bij Amazon
Welk woord of thema spreekt jou aan in een boek? Klik op een woord en ga naar boeken toe in dit thema!
avontuur boekenserie culturen debuut dieren emoties familie fantasie fantasy geheimen geschiedenis gevoelens graphic novel grappig het leven humor interactief jeugdroman jezelf zijn klassieker kunst liefde maatschappij magie mentale gezondheid mindful mysterie natuur oorlog opgroeien politie prentenboek prentenboek op rijm roman school seizoenen spannend sprookjes sterke vrouw thriller verhalenbundel vriendschap weetjesboek wereld zoekboek
Schrijf je in voor onze stoere nieuwsbrief die elke eerste week van een maand wordt verzonden en blijf op de hoogte van het lekkerste leesvoer!